Computational thinking voor het vmbo

Computational thinking voor het vmbo

Terwijl onze samenleving steeds verder digitaliseert en de werkgelegenheid in de ICT sector sterk toeneemt, zijn er grote knelpunten om de beschikbare vacatures op mbo-niveau in deze sector te vervullen. De profielkeuzes van vmbo-leerlingen bepalen voor een groot deel de sector van hun mbo- vervolgopleiding. Het is daarom belangrijk dat vmbo-leerlingen voordat zij hun profiel kiezen een goed beeld hebben van deze sector als een aantrekkelijke toekomstige beroepssector. Echter, op dit moment heeft het vmbo onvoldoende gekwalificeerde ICT docenten. Het doel van het project ‘Computational thinking voor het vmbo’ was daarom om bij te dragen aan de professionalisering van docenten en aan een relevante invulling van het onderwijs op het vmbo.

Computational Thinking (CT) is het procesmatig (her)formuleren van problemen op een zodanige manier dat het mogelijk wordt om met computertechnologie het probleem op te lossen. Het gaat daarbij om een verzameling van denkprocessen waarbij probleemformulering, gegevensorganisatie, -analyse en -representatie worden gebruikt voor het oplossen van problemen met behulp van ICT-technieken en –gereedschappen. CT is een onderdeel van digitale geletterdheid en onderdeel van de landelijke curriculumherziening die nu gaande is.

Doelgroep

Het onderzoek richtte zich op de professionalisering van vakdocenten in het vmbo die belangstelling hebben voor ICT. Daarnaast richtte het onderzoek zich op vmbo-leerlingen door curriculummaterialen voor ICT onderwijs te ontwikkelen voor deze groep leerlingen.

Doelstellingen

In co-creatie ontwikkelden en evalueerden vmbo-, mbo- en hbo-docenten samen aantrekkelijk en uitdagend ICT onderwijs voor het vmbo. Het ontwikkelde materiaal sluit expliciet aan bij diverse beroepssectoren en de daarin relevante ICT kennis/vaardigheden en is aantrekkelijk voor alle leerlingen in het vmbo (ook voor meisjes).

Aanpak

Docenten van diverse vmbo-scholen, een ICT docent van het mbo en een docent ICT van de Lerarenopleiding Technische Beroepsonderwijs vormden samen een Docent Ontwikkel Team (DOT) dat op een gestructureerde manier twee voorbeeldmatige modules Computational Thinking heeft ontworpen (samenwerking in de keten).

Eerst is er verkend welke relevante literatuur over de ontwikkeling van leermaterialen voor CT in het (v)mbo beschikbaar was. Vervolgens werd onderzocht welke goede voorbeelden er zijn en welke kenmerken in dit leermateriaal factoren voor succes zijn.
Aan de hand van deze factoren werden een ontwerpkader en ontwerprichtlijnen opgesteld. 

Op ontwikkeldagen heeft het Docent Ontwikkel Team (DOT) curriculummaterialen ontwikkeld. Deze materialen zijn in de praktijk uitgeprobeerd en bijgesteld of bekrachtigd. De gebruikte materialen zijn vervolgens geëvalueerd met de uitvoerende docenten en met de vmbo-leerlingen.

Opbrengsten

Dit project heeft naast onderwijsmateriaal op het gebied van Computational Thinking diverse producten opgeleverd die de ontwikkeling van CT-materialen kunnen ondersteunen:

  • Vier voorbeeldmatige modules Computational Thinking voor het vmbo, die zijn uitgeprobeerd in de praktijk en geëvalueerd op relevantie, praktische bruikbaarheid, aantrekkelijkheid en betekenisvolheid met het oog op de toekomstige profielkeuze.
  • Blauwdruk voor het ontwikkelen van lesmateriaal CT voor vmbo.
  • Evaluatietool aan de hand waarvan het ontwikkelde materiaal beoordeeld kan worden.
  • Duurzame plaats in opleidingsprogramma’s, met een rubric om de ontwikkeling hierin te volgen.

Ga naar Tools en werkwijzen


Partners

  • Windesheim BE (Beroepsonderwijs, Lerarenopleiding Technische Beroepen (LTB), lectoraat Onderwijsinnovatie & ICT, LAB21).
  • ROC van Twente
  • Het Erasmus Almelo
  • Diverse scholen in regio Zwolle

Looptijd

Afgerond (oktober 2018 tot en met oktober 2020)

Onderzoekers