Inspiratiereis meisjes/vrouwen en techniek

Inspiratiereis meisjes/vrouwen en techniek

 

10-10-2017

Vrouwen kiezen minder vaak voor een technische opleiding dan mannen. Daarom zijn diverse initiatieven ontwikkeld om vrouwen voor een technische opleiding te motiveren. Met succes: tussen 2007 en 2016 steeg het aandeel meisjes dat op de havo een Natuur en Tehniekprofiel kiest van 15% naar 47% en op het vwo van 20% naar 52%. Ook groeide de instroom van meisjes en vrouwen in technische opleidingen: van 16% naar 26% in het hbo en van 33% naar 41% op WO niveau (Platform Bèta Techniek, 2017). De uitval uit technische studies is onder vrouwen echter veel hoger dan onder mannen. Ook kiezen vrouwelijke techniekstudenten aan het eind van hun opleiding veel vaker een baan buiten de technische sector dan mannen. Slechts 20% van de vrouwen met een technische opleiding werkt dan ook in een technisch beroep, bij mannen is dat 50% (Platform Bèta Techniek, 2017). In het vmbo kiest 8% van de meisjes voor een bèta-technische richting, in het mbo is dat 12% Platform Bèta Techniek, 2017).


 Meer meisjes en vrouwen in de techniek, dat wil zeggen 20% extra instroom in 2019, is één van de gezamenlijke ambities van het Techniekpact Oost. De provincies Overijssel en Gelderland organiseerden daarom in samenwerking met VHTO van 18 t/m 21 september 2017 een Inspiratiereis meisjes/vrouwen en techniek. 26 deelnemers (overheid, onderwijs en bedrijfsleven) vanuit de verschillende Techniekpacten in Landsdeel Oost gingen vier dagen inspiratie opdoen in Duitsland en Denenmarken. Maria Hendriks was namens TechYourFuture aanwezig.

Verklaringen voor ondervertegenwoordiging

De inspiratie startte al meteen in Nederland. TechYourFuture onderzoeker Symen van der Zee nam ons mee in zijn onderzoek naar de stand van zaken van mogelijke verklaringen voor de ondervertegenwoordiging van vrouwen in bèta-technische studies en  bèta-technisch werkveld en naar wat er bekend is uit onderzoek over effectieve interventies gericht op het voorkomen van uitval van vrouwen in bèta-technische studies en professies. 

Jorja Kotsires van Thales vertelde ons vervolgens dat diversiteit een betere benadering is en dat je daarbinnen aandacht kunt besteden aan specifieke doelgroepen, waaronder meisjes en vrouwen. Om diversiteit te verkrijgen in bedrijven en opleidingen zul je anders moeten gaan werven en breder inzetten op  competenties.

  “alleen vrouwen aannemen is niet voldoende, ze moeten ook ruimte krijgen om zichzelf te zijn en zich thuis te voelen”.  

Initiatieven in Duitsland

In Duitsland waren we op bezoek bij het Kompetenzzcentrum Technik-Diversity-Chancengleichheit in Bielefeld, het NAT (Initiative Naturwissenschaft & Technik) in Hamburg en de Universität Hamburg, Fachbereich Informatik. In Duitsland is het vooral een lokale/regionale aanpak die succesvol blijkt om voor een bèta-technische opleiding te gaan kiezen, met daarbij lokale/regionale overheden en fondsen die de activiteiten financieren en soms ook mede initiëren. Een mooi voorbeeld is het mint: PINK project van het NAT waar meisjes net voordat ze een profiel kiezen 5 dagen per jaar stage lopen in technische bedrijven en naar instituten gaan waar ze onderzoek doen. In totaal zijn 250 meisjes en 50 STEM spots (universiteiten, onderzoeksinstituten, school labs en (30) bedrijven) bij mint: PINK betrokken.  Belangrijke succesfactoren zijn: real-life toepassingen zien in bedrijven, hands-on activiteiten uitvoeren in scholen en laboratoria en inzicht krijgen in bèta-technisch onderzoek.

“I learned a lot about professions that I had never heard of before. The program was a great guide and helped me a lot to choose my major” en “What I liked the most about mint:pink was the practical part. At the same time I could do something myself and draw my own conclusion”

Effectieve aanpakken in Denemarken

Op woensdag waren we op bezoek bij het Deens Ministerie van Hoger Onderwijs en Wetenschap in Kopenhagen. In Denemarken behaalt ruim 60% van de studenten een diploma in het hoger onderwijs. In 2015 betreft dit 70% van de vrouwen en 54% van de mannen. Denemarken heeft een capaciteitsprobleem, niet voor iedereen is er na diplomering ook werk in de sector waarin hij/zij gestudeerd heeft. De Deense overheid is zoekende naar aanpakken om meer studenten te stimuleren een studierichting te kiezen die toekomstperspectief heeft (waaronder bèta-techniek en ICT). De eerste stap is, naar analoog van Nederland, het lanceren van een Techniekpact aan het einde van dit jaar. Kristian Mørk Puggard nam ons vervolgens mee in zijn onderzoek naar effectieve aanpakken om meer meisjes te enthousiasmeren voor bèta en techniek in de Nordic countries en presenteerde het Handbook on how to make Science, Technology,Engineering and Mathematics (STEM) more appealing to girls and young women dat daar naar aanleiding daarvan verschenen is. Kristian Mørk Puggard pleit voor een holistische aanpak.

 “there are many nice projects but Denmark misses a holistic approach”.

 Woensdagmiddag werd een bezoek gebracht aan Haldor Topsøe, een bedrijf dat chemische katalysatoren produceert. Zij lieten ons zien hoe meisjes tijdens Girls’ day in dit bedrijf praktische challenges rondom het thema katalysatoren aangaan, alsook hoe ze in dit bedrijf in hun HR beleid  diversiteit proberen vorm te geven. 

BAM en de Deense NEMO

 De laatste ochtend bezochten we BAM Denemarken. Het bezoek vond plaats op bouwplaats van de Europese schools naast de oude Carlsberg Brouwerij. In de bouwkeet een presentatie van Anne Ros van der Elst over het diversiteitsbeleid van BAM Infrastructuur, inclusief drie zeer inspirerende live voorbeelden van BAM rolmodellen en hoe zij tot hun keuze gekomen waren.

 “My enthusiastic physics teacher was the reason that I did a technical study” en “I studied civic engineering because I loved to build things”.

Tot slot een bezoek aan de Deense NEMO: het Experimentarium in Kopenhagen. Een groot nieuw Science Cente dat ook nauw samenwerkt met NEMO (o.a. in het project Hypatia waar TechYourFuture ook bij betrokken is). In het Experimentarium hebben we geleerd hoe je een genderbewuste tentoonstelling maakt en ook hoe je een experimenteeromgeving ontwikkelt in nauwe samenwerking met gezinnen in minder gefortuneerde wijken.

Opbrengsten

De reis heeft veel gebracht maar laat ook zien dat we het in Nederland en in Oost-Nederland zo slecht nog niet doen. Voor mij persoonlijk geldt dat ik vele mooie voorbeelden gezien heb maar dat ook in Duitsland en Denemarken duurzaamheid, een holistische aanpak, samenwerking in de (lekkende bèta-technische) keten, opschaling en impact van interventies en activiteiten thematieken zijn die volop aandacht vragen. 

 Zeker zo waardevol als de externe contacten waren de gesprekken met de deelnemers onderling.  Er zijn nuttige contacten gelegd en er is een inhoudelijk netwerk binnen techniekpact Oost gevormd dat een mooie basis biedt om samen verder te werken aan de missie en doelen die ten grondslag liggen aan deze reis en die ons allen bindt.    

 

Maria Hendriks

Gerelateerde artikelen