Samen op weg naar de onderzoekende pabo, terugblik symposium

Samen op weg naar de onderzoekende pabo, terugblik symposium

 

06-03-2017

Op woensdag 15 februari vond het jaarlijkse symposium voor pabo's plaats, georganiseerd door TechYourFuture en Universiteit Utrecht. Dit jaar stond in het teken van de Onderzoekende pabo, waarbij lector Symen van der Zee aan de ruim 40 lerarenopleiders uitlegde wat een onderzoekende pabo precies inhoudt en wat dat van de lerarenopleider vraagt. De whitepaper die Van der Zee schreef over zijn project over de Onderzoekende pabo is hier gepresenteerd. 

Op weg naar de onderzoekende Pabo

Het aantal scholen en schoolteams dat met W&T-onderwijs aan de slag gaat groeit. Maar ook leerkrachten in spé, onze pabostudenten, moeten goed voorbereid worden op onderwijs rondom onderzoekend leren en technologische vraagstukken. Hoe kunnen pabodocenten dat goed aanpakken met hun studenten in de opleidingen? Welke good practices kennen we al? En welke aanpak is effectief en duurzaam? Deze vragen stonden centraal bij het symposium ‘Op weg naar de onderzoekende Pabo’, georganiseerd door TechYourFuture en Universiteit Utrecht.

Symen van der Zee: “Docenten moeten hun studenten eerst onderdompelen in het onderzoekend leren. Vervolgens is oefentijd van belang om de complexiteit van het onderzoeksproces te doorgronden. Dit gebeurt nu nog veel te weinig.”

Eerst onderdompelen

Zo’n 40 lerarenopleiders van verschillende hogescholen uit heel Nederland staken deze ochtend de koppen bij elkaar rondom dit vraagstuk. Symen van der Zee, lector Wetenschap & Techniek in het onderwijs van Saxion Hogeschool, trapte af met een keynote. Hij presenteerde zijn bevindingen naar aanleiding van zijn meerjarig onderzoek naar effectief en duurzaam W&T-onderwijs op de pabo. Hieruit bleek onder andere dat docenten hun studenten eerst moeten laten onderdompelen in het onderzoekend leren. Vervolgens is oefentijd van belang om de complexiteit van het onderzoeksproces te doorgronden. “Dit gebeurt nog veel te weinig”, aldus Van der Zee.

Whitepaper biedt inzichten en handvatten

In een whitepaper worden de belangrijkste resultaten uit het onderzoek van Van der Zee samengevat. Daarin wordt antwoord gegeven op vragen als: ‘Hoe ziet hoogwaardig W&T-onderwijs er op een basisschool uit?’, ‘Wat zijn de kerndoelen en richtlijnen voor W&T-onderwijs op de pabo?’ en ‘Op welke manier kunnen docenten van de pabo hun W&T-onderwijs ontwerpen’. Met het whitepaper in de hand gingen de aanwezige lerarenopleiders uiteen in verschillende groepen, elk met een eigen blik op W&T-onderwijs: zowel vanuit taal, rekenen/wiskunde, kunst en cultuur, maar ook vanuit  het vak natuur en techniek. De uitdaging was om vanuit elk vakgebied de verbinding te leggen met de uitkomsten van de ‘onderzoekende pabo’, en gezamenlijk in gesprek te gaan over hoe we ons onderwijs op de verschillende hogescholen hiermee konden aanscherpen. Daarnaast daagde Van der Zee hen uit om na te denken over zowel de kansen als ook de complexiteit van W&T-onderwijs voor de toekomst.

Download whitepaper

Lessenserie met W&T over de verkiezingen

De verschillende werkgroepen gingen aan de slag. In elke groep nam een lector of docent het voortouw om samen met collega’s te discussiëren over effectief W&T-onderwijs op de pabo. Zij lieten eerst een voorbeeld (good practice) zien uit de eigen pabopraktijk, om vervolgens de koppeling te maken met naar de richtlijnen en ervaringen uit te wisselen. De lerarenopleiders inspireerden elkaar met praktijkvoorbeelden en ideeën over het integreren en verduurzamen van W&T in bestaande vakken. Zo werd bij rekenen/wiskunde nagedacht over het integreren van rekendoelen in een betekenisvol project. De verkiezingen werden aangehaald en de deelnemers ontwierpen een lessenserie waarin leerlingen kunnen stemmen op politieke partijen en vervolgens met de uitgebrachte stemmen aan het rekenen gaan.

Ook de andere werkgroepen boekten mooie resultaten. Bij taal werd de verbinding gelegd naar de professionalisering van zittende leerkrachten en hoe zij de kracht van studenten kunnen benutten in de scholen. En bij natuur en techniek stond de vraag centraal hoe de ‘buitenwereld’ van bedrijven en instanties beter in het onderwijs betrokken kunnen worden. Zodat ook beter aangesloten kan worden bij wat er in de omgeving gebeurt, en de fenomenen zichtbaar worden.

“Je moet als één team aan de slag gaat met effectief W&T-onderwijs”

Vakoverstijgend onderwijs

De lerarenopleiders sloten gezamenlijk af door de verschillende opbrengsten en waardevolle ideeën te bespreken. Ook tijdens deze afsluiting stonden vragen als: ‘Hoe zijn de richtlijnen bruikbaar voor ons W&T-onderwijs op de pabo?’,  ‘Welke elementen zijn cruciaal voor de integratie van W&T met andere vakken?’, en ‘Hoe borg je de kwaliteit?’ centraal.

De betrokken lerarenopleiders kwamen tot de conclusie dat je pas tot verduurzaming en integratie komt als je stopt met het spreken van ‘vakken’ en ‘vakdocenten’. “Je moet als één team aan de slag gaat met effectief W&T-onderwijs”. Vakoverstijgend dus. Elkaars expertise benuttend en naar een gezamenlijk doel werkend. Dus pabodocenten: opereer als één team. Zorg voor een eigentijdse opleiding die werkt vanuit eenheid. En geef met jullie eigen onderzoekende en ondernemende houding het juiste voorbeeld aan al onze leerkrachten in spé.

Meer lezen?

Symen van der Zee heeft van zijn project een blogreeks gemaakt, waarin hij zijn bevindingen aan de hand van good practices uitlegt wat een goede onderzoekende pabo inhoudt. 

Naar blogreeks >>

Ook wordt er op ELWIeR/Ecent een dossier bijgehouden over W&T in de pabo.

Naar ELWIeR >>

Hoe nu verder?

Deze bijeenkomst werd georganiseerd in een reeks van masterclasses rondom W&T op de pabo. Tijdens de bijeenkomst werd aangegeven dat het heel waardevol is om hier vervolg aan te geven, juist door de verschillende perspectieven van de afzonderlijke vakgebieden als taal, rekenen, kunst en cultuur, natuur en techniek bij elkaar te brengen en samen vorm te geven aan effectief onderwijs.

Wil je graag bijdragen aan het vervolg? Neem dan contact op met Esther Slot () of Vincent Jonker () van de Universiteit Utrecht, of Mirte Disberg () van TechYourFuture.

Gerelateerde artikelen