Techniek in het basisonderwijs

Techniek in het basisonderwijs

25-09-2014

Wetenschap en techniek hebben een grote invloed op het leven van de mens. Dat betekent ook dat het onderwijs een taak heeft om alle leerlingen daar kennis van te laten nemen. De betekenis van wetenschap en techniek in iemands leven kan variëren van belangstellend volgen van de ontwikkelingen tot daadwerkelijk een technische studie of beroep kiezen. Ook voor de ontwikkeling van onze maatschappij en daarmee samenhangend onze welvaart is een grondige en vroegtijdige kennismaking met techniek van belang.

Periodieke peiling in het basisonderwijs

Het ministerie van OCW laat, met een cyclus van vier jaar, onderzoek doen naar de kwaliteit en inhoud van het basisonderwijs (PPON). Het onderzoek moet antwoord geven op vragen als: Wat proberen scholen hun leerlingen te leren? Welke leerresultaten worden er door leerlingen uiteindelijk bereikt? Welke wijzigingen voltrekken zich door de jaren in de onderwijsresultaten? In hoeverre worden de kerndoelen basisonderwijs gerealiseerd? Wat zijn de leerresultaten en welke verschillen zijn er in de leerresultaten tussen categorieën van leerlingen? Om dit onderzoek verantwoord te doen is vastgesteld wat er van het onderwijs verwacht mag en kan worden, ook voor techniek.

Duidelijker plek voor techniek

Eerder werd techniek gezien als onderdeel van natuurkunde. Er waren redenen om techniek los te koppelen en het de plek te geven die het ook in de maatschappij heeft. In 2006 zijn de nieuwe kerndoelen voor het basisonderwijs van kracht geworden. Daarin krijgen onderzoeken en ontwerpend leren nadrukkelijk aandacht. SLO heeft deze kerndoelen in het project Tussendoelen en Leerlijnen (TULE) uitgewerkt. Door het Programma Verbreding Techniek Basisonderwijs (VTB) besteden steeds meer scholen aandacht aan techniek.

Onderzoekend en ontwerpend leren

Onderzoekend en ontwerpend leren is het uitgangspunt voor het curriculum voor wetenschap en technologie. Voor Techniek in het basisonderwijs wordt gebruik gemaakt van de ontwerpcyclus.

De ontwerpcyclus is ontwikkeld door Wetenschapsknooppunt Zuid-Holland

Hoe is de stand?

Het laatste peilingsonderzoek in het kader van PPON zoals eerder beschreven, was in 2010. In dit onderzoek is voor Techniek apart gepeild wat de leerresultaten waren. Het rapport is verschenen in 2011 . Een conclusie uit dit rapport: Scholen die deelnemen aan het Programma VTB geven vaker techniekles en de gebruikelijke duur van de techniekles is ook langer dan in scholen die niet aan het programma deelnemen. VTB-scholen geven ook vaker aan dat zij aandacht schenken aan de domeinen die bij techniek passen. Daarentegen wordt het volgende gezegd over kennis en vaardigheden van leerlingen met betrekking tot Techniek (citaat): Het toepassen van het hefboomprincipe, zelfs in ogenschijnlijk eenvoudige en herkenbare situaties (bijvoorbeeld een wip) blijkt zelfs voor de beste leerlingen moeilijker dan verwacht. Ook met de kennis van overbrengingen via tandwielen of snaren is het (zeer) matig gesteld. De leerresultaten ten aanzien van het domein ‘Geautomatiseerde systemen’ waren over de hele breedte onvoldoende.

Ondanks de goede bedoelingen en inspanningen van allen die het onderwijs in Techniek een groot hart toedragen is er nog een lange weg te gaan.

Gerard Boeijen

Oud-docent natuurkunde en jaren werkzaam geweest bij het Cito. Hij is een van de auteurs van het boek 'Bèta in het dagelijks leven' en medesamensteller van televisieprogramma's over natuurwetenschappen voor NTR:schooltv.

Gerelateerde artikelen

Er konden geen resultaten worden gevonden voor deze zoekopdracht